Từ khi ra đời đến nay, Đảng Cộng
sản Việt Nam đã đề 4 Cương lĩnh chính trị. Mỗi Cương lĩnh đáp ứng đòi hỏi một
thời kỳ lịch sử nhất định và đều có vai trò trọng đại đối với vận mệnh của dân
tộc ta.
1. Cương lĩnh đầu tiên của Đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo, đó
là “Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt”. Hai văn kiện này được Hội
nghị thành lập Đảng, ngày 3/2/1930 thông qua. Sau đó, Hội nghị BCHTW Đảng lần
thứ Nhất họp tại Hương Cảng kế thừa hình thành “Luận cương chính trị của Đảng”
(vào tháng 10/1930).
Thực hiện Cương lĩnh năm 1930 của
Đảng nhân dân ta đứng lên làm cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945, mở ra thời đại mới
cho dân tộc ta. Những tư tưởng tiên tiến của thời đại, đặc biệt là tư tưởng về
độc lập dân tộc và quyền con người đã được thể hiện sâu sắc trong Tuyên ngôn Độc
lập do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và công bố vào ngày 2/9/1945. Có thể nói:
Tuyên ngôn Độc lập 1945 của Việt Nam là bản Tuyên ngôn “kép”: Tuyên ngôn về quyền
dân tộc tự quyết và Tuyên ngôn về quyền con người của dân tộc Việt Nam.